Website van Alex Reuneker over taal, hardlopen, wielrennen en reizen

Taal & Literatuur

Posts over taal en literatuur

Grote Taaldag 2026: In de klas en in het boek, werkwoordspelling in het voortgezet onderwijs

Aanstaande dinsdag, 27 januari, vindt De Grote Taaldag 2026 plaats aan de Universiteit Utrecht. Daar presenteren mijn oud-student-assistent Inge Hofmeijer en ik resultaten van een deels uit de Startersbeurs gefinancierd onderzoek naar de relatie tussen gemaakte spelfouten in het voortgezet onderwijs en onderwijsmethoden die leerlingen moeten behoeden voor dergelijke fouten. Hieronder vind je het abstract.

‘In de populaire pers worden de slechte spelling en grammatica gehekeld van leerlingen [...] en zelfs van de leerkrachten in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs’ (Coppen, 2009, p. 236). Dat geldt niet in de laatste plaats voor werkwoordspelling. Hoewel de regels betrekkelijk simpel zijn, blijft werkwoordspelling voor velen een worsteling (Sandra, Frisson & Daems, 1999). Er is nog geen didactiek ontwikkeld waarmee werkwoordspelling nagenoeg foutloos onderwezen kan worden (Chamalaun, 2025). Een belemmering is dat, naast factoren als homofoondominantie (Sandra, Frisson & Daems, 1999) en grammaticale kennis (Dols-Koot, Ilona & Van Rijt, 2019), weinig bekend is over de typen fouten van leerlingen.

Om deze leemte te vullen, brachten we in miljoenen antwoorden van vmbo-, havo- en vwo-leerlingen de categorieën in kaart die veel fouten opleveren, zoals de gebiedende wijs (Reuneker & Hogewoning, 2025) en leenwerkwoorden (Reuneker, 2024). Daarnaast inventariseerden we de aandacht die lesmethoden besteden aan die categorieën. We beantwoorden de vraag in hoeverre lesmethoden aandacht besteden aan categorieën die daadwerkelijk problemen opleveren en we doen aanbevelingen voor het onderwijs.

Zie het abstract inclusief referenties op https://www.reuneker.nl/files/papers/reuneker_hofmeijer_2026_taaldag.pdf.

Wellicht tot vrijdag bij De Grote Taaldag!

De Taalstaat: Nederlandstalige popmuziek, van Leny Kuhr tot Boef en Lil' Kleine

Van 'la la la' in Leny Kuhrs De troubadour, via 52 keer busje komt zo in de gelijknamige hit van Höllenboer, naar de creatieve meervoudsvorm meids in Boef en Lil' Kleines Herinnering – het was een interessant gesprek met Ronald Giphart in de Taalstaat zaterdag 17 januari 2026, leuk om live in de NPO-studio's te zijn (en heel gastvrij, zelfs met een rondleiding te worden ontvangen) en inspirerend om de andere gasten, zoals Maria Barnas over haar nieuwe dichtbundel Tussen mij, te spreken.

Bij de Taalstaat

Bij de Taalstaat

Terugluisteren? Check https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-taalstaat/019bcbae-5a09-7337-bef5-460426d1a573/2026-01-17-alex-reuneker-over-de-opmars-van-nederlandstalige-popmuziek.

De Taalstaat, 17 januari 2026

De Taalstaat, 17 januari 2026

Live bij de Taalstaat op zaterdag 17 januari 2026, 11 uur

Vanochtend, zaterdag 17 januari 2026 rond 11 uur, ben ik live te horen bij Ronald Giphart in de Taalstaat over de toename van Nederlandstalige hits in de Top 40. Hoe verschillen de huidige hits van die van vroeger, werd er toen ook al zoveel gela-la'd of worden liedteksten steeds simpeler? Luister live of terug op https://www.nporadio1.nl/programmas/de-taalstaat.

Eerder onderzoek dat ik met Vivien Waszink uitvoerde naar 'Nederlandstalige pieken' in de Top 40

Eerder onderzoek dat ik met Vivien Waszink uitvoerde naar 'Nederlandstalige pieken' in de Top 40

De opkomst van Nederlandstalige popmuziek in 2025

Voor onderzoek naar herhaling in popmuziek dat ik samen met Vivien Waszink en Milou Andree uitvoer, hebben we alle Nederlandstalige liedteksten uit de jaaroverzichten van de Top 40 van 1965 tot en met 2025 verzameld. We zijn nog flink aan het datachecken, maar de collectie geeft al wel een mooi beeld van het aandeel Nederlandstalig in de jaarlijkse Top 100.

Hoewel er al jaren wordt gesproken over de opkomst van Nederlandstalige popmuziek (zie o.a. We genieten steeds meer van het levenslied: 'De schaamte is eraf’, NOS; De opkomst van Nederlandstalige pop bij de Song van het Jaar is geen toeval, 3voor12), was 2007 het laatste piekjaar van Nederlandstalige popmuziek in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022).

Nederlandstalig in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022)

Nederlandstalig in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022), afbeelding Onze Taal

Tot het 2025 werd… maar liefst dertig procent van de populairste nummers is Nederlandstalig in 2025 en daarmee is het toch wel het piekjaar der piekjaren!

Nederlandstalige hits in de Top 40-jaarlijsten

Nederlandstalige hits in de Top 40-jaarlijsten

Het was een jaar met teksten als:

Want het is zo verleidelijk

onvermijdelijk

wanneer smelt het ijs

o, het is onbegrijpelijk

waarom twijfelen wij

(Hoe het is – Roxy Dekker feat. Idaly & Ronnie Flex)

Maar ook…

Ja, la la lai la

La la la, la la la la, la la la la lai la

La la la, la la la la, la la la la lai la

We gaan van nul naar de honderd procent

(100% – Flemming & Mart Hoogkamer)

Over hoe het nu precies zit met herhaling in popteksten door de jaren vertellen we later meer. Het eerdere onderzoek naar Nederlandstalige popmuziek van Vivien Waszink en mij vind je hier: https://onzetaal.nl/tijdschrift/nov-dec-2022/artikel/nederlands-in-de-top-40.

Effectief Communiceren over Antimicrobiële Resistentie

Samen met Marina Joubert, Roosmaryn Pilgram en Gudrun Reijnierse ontvingen Ionica Smeets en ik een startsubsidie ​​van het Leiden University Global Fund (LUGF) voor een langdurige samenwerking met de Universiteit van Stellenbosch (Zuid-Afrika) op het gebied van communicatie over antimicrobiële resistentie.

Antimicrobiële resistentie (AMR) is een groeiende wereldwijde gezondheidscrisis die niet alleen biomedische innovatie vereist, maar ook effectieve communicatie. Taalkundige aspecten van AMR-communicatie beïnvloeden het publieke begrip, vertrouwen en gedrag, maar er valt nog veel te ontdekken. Lees er meer over in dit nieuwsbericht op de website van de Universiteit Leiden.

Nieuwsbericht Universiteit Leiden

Nieuwsbericht Universiteit Leiden

Link: https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2026/01/effectief-communiceren-over-antimicrobiele-resistentie

Pagina 2 of 19