Website van Alex Reuneker over taal, hardlopen, wielrennen en reizen

Even tot hier (BNNVARA): Hoe spel je geupdate wel?

  in Taal & Literatuur
 

In het satirische programma Even tot hier (BNNVARA) van cabaretiers Niels van der Laan en Jeroen Woe wordt, in de aflevering van zaterdag 18 april op ongeveer 21 minuten en 45 seconden, gewezen op een spelfout in een checklist ter preventie van cybercrime van de politie: 'Zorg dat apps geupdate zijn'.

Zorg dat apps geupdate zijn

Zorg dat apps geupdate zijn

Dit is de aanleiding voor de volgende publieksvraag: 'Hoe spel je geupdate wel?'

Hoe spel je geupdate wel?

Hoe spel je geupdate wel?

Na het goede antwoord te hebben gegeven (geüpdatet), geven ze nog een leuke toelichting: 'Het is een leenwoord uit het Engels en die Engelsen willen altijd extra t(hee). Zo kan je het onthouden'.

Vanmorgen bekeek ik zelf even de checklist op de site van de politie en het lijkt erop dat ze ook gekeken hebben. Ze gaan 'het probleem' echter liever uit de weg dan dat ze het oplossen; er staat nu 'Voer regelmatig updates uit'. Tja, dan ben je er ook vanaf.

Voer regelmatig updates uit

Voer regelmatig updates uit

Dank aan Ronny Boogaart voor de kijktip.

De d's en t's van tekstprofessionals

  in Taal & Literatuur
 

Naar aanleiding van mijn lezing 'Van "verwoeste" tot "deletete": welke spelfouten maken zelfs ervaren schrijvers?' op VIOT 2026 aan de Universiteit van Antwerpen, deed Louise Cornelis aanvullend onderzoek onder haar schrijfcursisten en ze plaatste er een interessante blogpost over op haar weblog Tekst & Communicatie. Ze gaat daarbij vooral in op de vraag welke fouten in werkwoordspelling haar cursisten, professionele tekstschrijvers, maken als ze geen geïsoleerde oefeningen doen, zoals op Gespeld het geval is, maar als ze met gecontextualiseerde teksten bezig zijn.

Lees de post op https://lhcornelis.nl/schrijftips/de-ds-en-ts-van-mijn-schrijvers.

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde: 'Onthoud de gebiedende wijs!' De spelling van de gebiedende wijs in het voortgezet onderwijs

  in Taal & Literatuur
 

'Word lid' of 'wordt lid'? Zojuist is het artikel 'Onthoud de gebiedende wijs! De spelling van de gebiedende wijs in het voortgezet onderwijs' dat ik met student-assistent Franka Hogewoning schreef verschenen in Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (TNTL).

'Onthoud de gebiedende wijs!' in TNTL (2025)

'Onthoud de gebiedende wijs!' in TNTL (2025)

We laten op basis van ruim 300.000 antwoorden van vmbo-, havo- en vwo-leerlingen zien dat de gebiedende wijs meer spelfouten oplevert dan andere homofone werkwoordsvormen, , zoals in 'Jij wordt lid van onze vereniging.' We kijken daarbij naar het verband tussen onderwijsniveau en leerjaar en we doen concrete aanbevelingen voor het onderwijs.

Lees het artikel op https://doi.org/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN.

Lezing 'Welke spelfouten maken zelfs ervaren schrijvers?' VIOT 2026

  in Taal & Literatuur
 

Eind januari 2026 presenteer ik onderzoek naar spelfouten bij ervaren schrijvers op VIOT 2026 (Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing) aan de Universiteit Antwerpen. In de lezing presenteer ik kwantitatieve analyses waaruit blijkt dat ervaren schrijvers niet alleen significant minder fouten maken dan minder ervaren schrijvers, maar ook andere fouten. Ervaren schrijvers hebben vooral moeite met leenwerkwoorden ('De jeugd gamet veel'; zie Reuneker, 2024), mogelijk omdat in het onderwijs van de betreffende generatie weinig aandacht voor de spelling van leenwerkwoorden was. Daarnaast komen fouten bij de persoonsvorm voorafgaand aan bezittelijk je ('Soms kleedt je baas zich ongepast'; zie Reuneker & Rebel, 2025) en het bijvoeglijk gebruikte voltooid deelwoord ('de verbrande tanks') relatief veel voor.

We nuanceren het beeld dat fouten in de werkwoordspelling een gebrek aan begrip van de regels zouden verraden (zie ook o.a. Van der Meulen, 2024, pp. 21-22) en we sluiten af met tips voor ervaren schrijvers om ook bij de bovenstaande typen werkwoordsvervoegingen de juiste spelling te hanteren.

Abstract VIOT 2026

Abstract VIOT 2026

Voor meer informatie, zie het abstract en VIOT 2026.

Grote Taaldag 2026: In de klas en in het boek, werkwoordspelling in het voortgezet onderwijs

  in Taal & Literatuur
 

Aanstaande dinsdag, 27 januari, vindt De Grote Taaldag 2026 plaats aan de Universiteit Utrecht. Daar presenteren mijn oud-student-assistent Inge Hofmeijer en ik resultaten van een deels uit de Startersbeurs gefinancierd onderzoek naar de relatie tussen gemaakte spelfouten in het voortgezet onderwijs en onderwijsmethoden die leerlingen moeten behoeden voor dergelijke fouten. Hieronder vind je het abstract.

‘In de populaire pers worden de slechte spelling en grammatica gehekeld van leerlingen [...] en zelfs van de leerkrachten in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs’ (Coppen, 2009, p. 236). Dat geldt niet in de laatste plaats voor werkwoordspelling. Hoewel de regels betrekkelijk simpel zijn, blijft werkwoordspelling voor velen een worsteling (Sandra, Frisson & Daems, 1999). Er is nog geen didactiek ontwikkeld waarmee werkwoordspelling nagenoeg foutloos onderwezen kan worden (Chamalaun, 2025). Een belemmering is dat, naast factoren als homofoondominantie (Sandra, Frisson & Daems, 1999) en grammaticale kennis (Dols-Koot, Ilona & Van Rijt, 2019), weinig bekend is over de typen fouten van leerlingen.

Om deze leemte te vullen, brachten we in miljoenen antwoorden van vmbo-, havo- en vwo-leerlingen de categorieën in kaart die veel fouten opleveren, zoals de gebiedende wijs (Reuneker & Hogewoning, 2025) en leenwerkwoorden (Reuneker, 2024). Daarnaast inventariseerden we de aandacht die lesmethoden besteden aan die categorieën. We beantwoorden de vraag in hoeverre lesmethoden aandacht besteden aan categorieën die daadwerkelijk problemen opleveren en we doen aanbevelingen voor het onderwijs.

Zie het abstract inclusief referenties op https://www.reuneker.nl/files/papers/reuneker_hofmeijer_2026_taaldag.pdf.

Wellicht tot vrijdag bij De Grote Taaldag!

Pagina 1 of 4