Elk jaar tussen 22 en 31 december lees ik De avonden van Gerard Reve, een traditie waaraan niemand (volgens mij) weet hoeveel revianen er precies meedoen. Om het, na inmiddels decennia, leuk te houden — al hoeft dat niet, want het blijft een geweldig boek — varieer ik de afgelopen jaren in de edities die ik lees. Vorig jaar las ik de Engelse vertaling, ik las een keer Dick Matena’s verstripping, een eerste druk die hier mooi in de vitrine staat, et cetera. Alleen de film doet niet mee als variant; niet omdat die niet goed zou zijn (daar spreek ik me nu even niet over uit), maar omdat ik een film van zo’n twee uur niet in verhouding vind staan tot elke dag een flink stuk rustig lezen. Ik kijk echt naar die periode uit.
Nu dit jaar. Ik heb eindelijk voor een enigszins schappelijke prijs de Duitse vertaling — Die Abende uit 1987 — op de kop kunnen tikken. Dat wordt dus weer even mijn Duits opvijzelen, maar dat gaat lukken.
Waar ik natuurlijk zeer benieuwd naar was, was de vertaling van Frits’ moeders uitspraak ‘hoei, boei’, waarover ik eerder al schreef, maar dan in de Engelse vertaling (‘goodness gracious’). Ik heb het hele boek gescand om er straks weer wat leuke analyses op los te kunnen laten, maar ik kan vast verklappen: ‘hoei, boei’, dat in het origineel tweemaal voorkomt, ligt er het Duits zeer dicht tegenaan: “Hui, bui, der Ofen”, sagte die Mutter. Sie sah ins Feuer und sagte: “Er brennt gut. Denkt daran, dafs ihr, dafß du, ihn so stehen lafßt. Den Kessel genau dazwischen.”
‘Dialect spreken maakt een comeback’: een opvallende kop in De Volkskrant van 20 september. De krant interviewt taalkundige Sterre Leufkens, een van de auteurs van de onlangs verschenen Atlas van het dialect in Nederland. ‘We hebben zo lang gehoord dat dialecten verdwijnen, maar de laatste jaren zijn ze aan een tweede leven bezig’, aldus Leufkens. Kristel Doreleijers, ook taalkundige, won onlangs de Taalboekenprijs met haar boek Superbrabants. ‘Superbrabants gaat over het opkomende Brabantse hyperdialect: de overdreven manier waarop jongeren tegenwoordig Brabants spreken, ook als ze zelf niet meer met het dialect zijn opgegroeid. Oudere dialectsprekers ergeren zich vaak aan die overdreven spreekstijl, terwijl de jongeren er juist trots op zijn: het is voor hen een manier om te laten horen waar ze vandaan komen,’ schrijft het Meertens Instituut over Doreleijers’ boek.
Leufkens spreekt net als veel dialectologen over een ‘dialectrenaissance’ en legt daarbij de link naar popmuziek: er zouden steeds meer bands in dialect zingen. Dialect spreken mag dan dus terug zijn, maar hoe staat het er na zestig jaar Nederlandstalig in de hitlijsten voor met dialect in de popmuziek? Wij zochten het uit. Lees het hele verhaal vanaf nu op Neerlandistiek.
Join us in Paris for the winter school ‘Conditionals – Theory, Typology, Diachrony and Corpora’, taking place from 1 to 4 February 2027. Explore the fascinating world of conditional constructions (‘if P, then Q’) from perspectives such as theoretical and diachronic linguistics, typology, logic, and corpus studies. The school brings together researchers and students interested in the ways conditionals work across languages, times and contexts. With an interdisciplinary programme and opportunities for discussion and exchange, this is a great opportunity to deepen your knowledge and connect with fellow researchers.
Pôle des langues et civilisations de l’Inalco. Copyright: Sophie Lloyd
Registration is now open for all researchers and students, from all locations and countries. Find out more and to sign up, see https://contend.sciencesconf.org/?lang=en.
Afgelopen zaterdag, op 31 oktober 2026, waren mijn vrouw en ik, omdat Parijs niet doorging, een weekendje weg in Doorn. We lopen half november de Zevenheuvelenloop (ik als haas) en voor dit weekend stond er een duurloop van 18 kilometer op het trainingsschema van mijn vrouw. Met het oog op ‘de heuvelen’ is het dan natuurlijk helemaal geen verkeerd idee om er een trail met wat klimmetjes van te maken. We boekten een overnachting met diner en ontbijt op Landgoed Zonheuvel in Doorn en ik bouwde een wandelroute van een kleine 10 kilometer, de hoogtepunteroute genaamd, om tot een trailrun van 18 kilometer. Dat ging gemakkelijk door een extra lusje en het begin en einde op het landgoed zelf te plaatsen.
Landgoed Zonheuvel
We waren allebei niet fit — dat krijg je toch sneller met een kind dat naar de kinderopvang gaat — en we deden het rustig aan. De route door de Kaapse Bossen was prachtig, op een paar punten even zoeken naar overwoekerde single tracks, maar verder heel goed te doen.
Hoogtepuntentrail door de Kaapse Bossen
Omdat we geen haast hadden, zijn we een paar keer kort gestopt om een schitterende bomenlaan, herfstachtig uitzicht of een mooie paddenstoel te bekijken, zoals onderstaand exemplaar — rechtstreeks afkomstig uit een kinderliedje, zo lijkt het.
Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen…
Na afloop werden we door Garmin getrakteerd op een badge. Onzindingen vind ik dat, maar met Halloween toch stiekem eigenlijk wel leuk.
Halloween-badge
Eenmaal weer bij het beginpunt konden we direct de hotelkamer op en de douche in. Heerlijk is dat en het voelt ook gewoon lekker luxe, zeker in de wetenschap dat we voor het diner niet eens meer naar buiten hoefden.
Op zondag deed ik nog een klein maar fijn herstelloopje voor het ontbijt en daarna was er ook nog een mooie boswandeling door een ander deel van de bossen, met een gezellige koffiestop in het drukke, maar gezellige Châlet Helenaheuvel.
Een van de poorthuizen op Landgoed Zonheuvel
Op de terugweg pikten we onze zoon weer op en die had de rest van de terugreis genoeg verhalen over de mooie logeerpartij met heuse rit op de trekker om ons te vermaken. Mooi weekend zo!
Al eerder, in 2017 schreef ik in Onze Taal over het onderstaande verkeersbord met de tekst ‘Op slot, buit eruit.’
Het standaardbord ‘Op slot, buit eruit’
Het is een vreemd bord dat niet zelden verkeerd of niet wordt begrepen. Als je het originele stukje wilt lezen, kan dat op de website van Onze Taal en op Taaluniebericht. Ik kwam laatst echter een leuke variant tegen bij dierentuin Blijdorp in Rotterdam, met daarop de tekst ‘Op slot, hond eruit.’ Goed advies natuurlijk en hier is de betekenis minder problematisch: in het woord hond schuilt, in tegenstelling tot buit, geen dievenperspectief, dus ik vermoed dat dit bord, zeker in de context van een dierentuin, wat beter werkt.
‘Op slot, hond eruit’
De problematische volgorde (je doet niet eerst je auto op slot en laat daarna pas je hond eruit), ondersteund door de pijlachtergrond, is er nog steeds, maar met een vraagintonatie ben je ook dat probleem kwijt: ‘Op slot? Hond eruit.’ Helder en belangrijk, zeker op warme dagen.
Gisteren reed ik een route uit de zogenaamde Halloween-challenge van Rouvy. Was leuk, dwars door het Engelse Lake District. De route wordt als volgt omschreven.
Explore the Lake District from Blea Tarn, following winding roads beneath the Langdale Pikes. Ride through the dramatic mountain scenery towards Elterwater, then continue along the valley past woodland and streams before finishing near Ambleside. (bron: https://riders.rouvy.com/route/324634)
Halloween 2026, Ambleside (UK) in Rouvy
Wat er precies met die rechte lijn is gebeurd, weet ik niet, maar aan de videobeelden heeft Rouvy, voor de gelegenheid, allerlei virtuele pompoenen, grafzerken en andere spookattributen toegevoegd, dus wellicht was het een spook dat een grap heeft uitgehaald. Nou ja, het zijn dit soort kleine dingetjes die het binnen rijden wel wat aangenamer maken, wat mij betreft. Spookachtig muziekje op, niet op verkeer hoeven letten en een uurtje trappen. Goed te doen!
Op de route, net even een punt zonder Halloween-toevoegingen, helaas.
Het is de zoveelste keer dat ik dacht ‘dit is het laatste buitenritje’, maar nu is ‘t toch wel welletjes geweest. Vandaag maakte ik, omdat ik me al een paar dagen wat verkouden en lamlendig voel, niet de gehoopte fietstocht naar De Proloog in Amerongen om daar vlak bij te overnachten en de dag erna een mooie route te fietsen, enigszins ter compensatie voor de geannuleerde week in Parijs, maar het werd een ritje dichter bij huis: een rondje Voorne-Putten.
Rondje Voorne-Putten eind oktober 2026
Ik inkortte de rit bovendien in van 100 naar zo’n 85 kilometer, omdat ik me slap voelde, het met dit prachtige herfstweer toch koud was en in bochten glad door bladeren bovendien. Niets voor mij, al was het toch ook wel erg mooi in de bossen en langs de kust bij Oostvoorne. Het leverde in ieder geval mooie uitzichten op.
Eind oktober met een prachtig herfstzonnetje
Vanaf nu wordt ‘t binnen fietsen en dat komt gelukkig wel goed, met een nieuw Rouvy-abonnement. Eerst maar eens goed uitzieken en -rusten, dan zien we wel weer verder.
Unfortunately, the already postponed ‘summer school’ on conditionals, Conditionals in Paris, was canceled or postponed yet again, due to the ongoing riots in Paris (and other big cities in France). INALCO is closed and from what I understand, it will not be open nor host any academic activities next week.
I had put a lot of work and stress in it already, as did the organization and the other instructors, so it truly is a pity, but of course, it is even a bigger let down for the students who were to participate in the school, and for whom we were preparing it in the first place. Hopefully to be continued.
Het is deze week een erg drukke werkweek, ondanks de breekweek op de universiteit. Dat komt, volgende week geef ik een cursus in Parijs (als het nog doorgaat met de recente rellen) en doordat er nogal wat onduidelijkheid was en bleef vanuit de organisatie, kon de daadwerkelijke voorbereiding pas veel te laat beginnen. Ook, of juist op drukke dagen probeer ik dan tussen de middag toch eventjes het kantoor uit en de buitenlucht in te gaan — een wandelingetje, een boodschap, even wat anders en een beetje bewegen.
Zo ook gisteren. Ik besloot eventjes langs Simon Lévelt te lopen voor een zakje lekkere verse thee en aangezien die winkel in Leiden vlak bij platenzaak Velvet zit, liep ik daar ook eventjes naar binnen. Ik luisterde eerder op de dag een paar keer naar het geweldige Seventeen Seconds van The Cure, dus ik dacht eventjes te kijken of ze daar niet een betaalbare tweedehands plaat van hadden. Die hadden ze niet, maar toen ik de winkel bijna wilde verlaten, trok het onderstaande mijn oog. Ik kon mijn ogen eigenlijk niet geloven — wat een gaaf canvas van het laatste album van Boards of Canada!
Boards of Canada’s Inferno-albumhoes op canvas
Natuurlijk trok ik de stoute schoenen aan en vroeg aan de verkoopster achter de balie of het te koop was. Ze liep even mee, twijfelde even en vroeg wat ik ervoor wilde geven. Dat was op zich best wat, maar ik stelde de wedervraag die me logisch leek in een winkel: ‘hoeveel wil je ervoor hebben’. ‘Twintig euro’ antwoordde ze en voor ik het wist, had ik het doek gekocht. Eventjes baalde ik, want ik had er vast wel een paar euro af kunnen praten, maar twintig euro was ver beneden wat ik gedacht had, dus al snel was ik vooral blij.
Hoewel ik groot fan ben van Boards of Canada, gebiedt de eerlijkheid mij te zeggen dat ik, toen ik met de verkoopster naar de achterkant keek, een briefje zag met een naam erop. Ik dacht eventjes dat de naam wellicht de maker van het canvas betrof, maar de verkoopster weersprak dat bij het afrekenen door te zeggen dat dit soort canvassen door de platenmaatschappij ter promotie wordt geleverd. Toen ik vroeg naar de naam op het briefje, zei de verkoopster dat ze niet wist waarvoor dat briefje was en dat het, mocht het om een koper gaan, het sowieso nog niet betaald was. Ik rekende af, maar het voelde niet eerlijk. Ik nam het canvas mee terug naar mijn werkplek, maar besloot algauw de naam te googelen, contact te zoeken en aan te het canvas aan te bieden. Diegene was immers eerder geweest en ik vond het wel zo eerlijk hem voorrang te geven. Al snel ontving ik een erg aardig bericht terug — ja, hij had het willen kopen, maar hoorde niets meer en was het al bijna vergeten. Ondertussen had hij ergens een mooie poster van dezelfde albumhoes gescoord en daar was hij heel tevreden mee, dus als ik het canvas wilde hebben, waren we allebei blij. De persoon in kwestie bleek overigens ene Tom: maker van filmmuziek die in dit recente interview op 3 voor 12 andere mij bekende, maar toch wel erg obscure muziek noemde, zoals Mother Earth’s Plantasia van Mort Garson, een album met muziek voor planten. Geen grap. In de seventies kon dat.
Lang verhaal kort: ik heb nu een mooi canvas op de werkkamer staan dat nog een mooi plekje thuis moet krijgen, maar waarmee ik nu al erg blij ben. Vandaag verruil ik The Cure maar even voor Boards of Canada.
