Website van Alex Reuneker over taal, hardlopen, wielrennen en reizen

Neerlandistiekdagen 2026: het effect van herhaling op hitnotering

  in Taal & Literatuur
 

Popmuziek zou niet meer zijn wat het geweest is. Zo zijn Amerikaanse popteksten de afgelopen vijftig jaar steeds repetitiever geworden (Parada-Cabaleiro et al., 2024) en daarvoor is een goede reden: hoe meer tekstuele herhaling een liedje bevat, hoe groter de kans dat het hoog eindigt in de hitlijsten. Geldt dat ook voor Nederlandse hits? Niet alleen De Jeugd van Tegenwoordig is ‘gek op repetitie’, ook Frenna scoort ermee: ‘ze is fan, ze is fan, ze is fan van wat ik doe, doe, doe’. Op de studentendag van de Neerlandistiekdagen 2026 aan de Universiteit Leiden nemen Vivien Waszink en ik je mee door een verzameling van Top 40-liedteksten (1965-2025): neemt herhaling ook in Nederlandse popteksten toen en beïnvloedt repetitie hitpositie?

Cassettebandje

Foto door Etienne Girardet op Unsplash

Neerlandistiekdagen 2026: https://www.student.universiteitleiden.nl/agenda/2026/04/neerlandistiekdagen-2026?cf=geesteswetenschappen&cd=nederlandse-taal-en-cultuur-ba

Het meestgebruikte woord in Nederlandstalige popmuziek

  in Taal & Literatuur
 

Welk woord hoor je het meest in Nederlandstalige popmuziek? Dat is ik. We zingen blijkbaar vaak en graag over onszelf, want dit persoonlijke voornaamwoord komt ruim vierhonderd keer per 10.000 woorden voor.

Willy en Willeke Alberti (ja, vader en dochter) spanden al in 1967 de kroon met Dat afgezaagde zinnetje, waarin ik 26 keer voorkomt. Daarmee is deze onderwerpsvorm, eerste persoon enkelvoud goed voor bijna 14 procent van alle woorden in deze creatieve hertaling van Frank en Nancy Sinatra’s Something stupid. Ter vergelijking: in 'normaal' gesproken Nederlands is niet ik, maar ja het meest voorkomende woord met 287 keer per 10.000 woorden, al scoort ik ook hier niet slecht.

Zingen we dan niet graag over of tegen een ander? Zeker wel, want op nummer 2 staat, met 300 keer per 10.000 woorden, je. Het nummer met de meeste je's? Dat is Wat zou je doen van Bløf uit 1998, waarin het maar liefst zestig keer voorkomt.

De Taalstaat: Nederlandstalige popmuziek, van Leny Kuhr tot Boef en Lil' Kleine

  in Taal & Literatuur
 

Van 'la la la' in Leny Kuhrs De troubadour, via 52 keer busje komt zo in de gelijknamige hit van Höllenboer, naar de creatieve meervoudsvorm meids in Boef en Lil' Kleines Herinnering – het was een interessant gesprek met Ronald Giphart in de Taalstaat zaterdag 17 januari 2026, leuk om live in de NPO-studio's te zijn (en heel gastvrij, zelfs met een rondleiding te worden ontvangen) en inspirerend om de andere gasten, zoals Maria Barnas over haar nieuwe dichtbundel Tussen mij, te spreken.

Bij de Taalstaat

Bij de Taalstaat

Terugluisteren? Check https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-taalstaat/019bcbae-5a09-7337-bef5-460426d1a573/2026-01-17-alex-reuneker-over-de-opmars-van-nederlandstalige-popmuziek.

De Taalstaat, 17 januari 2026

De Taalstaat, 17 januari 2026

Live bij de Taalstaat op zaterdag 17 januari 2026, 11 uur

  in Taal & Literatuur
 

Vanochtend, zaterdag 17 januari 2026 rond 11 uur, ben ik live te horen bij Ronald Giphart in de Taalstaat over de toename van Nederlandstalige hits in de Top 40. Hoe verschillen de huidige hits van die van vroeger, werd er toen ook al zoveel gela-la'd of worden liedteksten steeds simpeler? Luister live of terug op https://www.nporadio1.nl/programmas/de-taalstaat.

Eerder onderzoek dat ik met Vivien Waszink uitvoerde naar 'Nederlandstalige pieken' in de Top 40

Eerder onderzoek dat ik met Vivien Waszink uitvoerde naar 'Nederlandstalige pieken' in de Top 40

De opkomst van Nederlandstalige popmuziek in 2025

  in Taal & Literatuur
 

Voor onderzoek naar herhaling in popmuziek dat ik samen met Vivien Waszink en Milou Andree uitvoer, hebben we alle Nederlandstalige liedteksten uit de jaaroverzichten van de Top 40 van 1965 tot en met 2025 verzameld. We zijn nog flink aan het datachecken, maar de collectie geeft al wel een mooi beeld van het aandeel Nederlandstalig in de jaarlijkse Top 100.

Hoewel er al jaren wordt gesproken over de opkomst van Nederlandstalige popmuziek (zie o.a. We genieten steeds meer van het levenslied: 'De schaamte is eraf’, NOS; De opkomst van Nederlandstalige pop bij de Song van het Jaar is geen toeval, 3voor12), was 2007 het laatste piekjaar van Nederlandstalige popmuziek in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022).

Nederlandstalig in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022)

Nederlandstalig in de Top 40 (Reuneker & Waszink, 2022), afbeelding Onze Taal

Tot het 2025 werd… maar liefst dertig procent van de populairste nummers is Nederlandstalig in 2025 en daarmee is het toch wel het piekjaar der piekjaren!

Nederlandstalige hits in de Top 40-jaarlijsten

Nederlandstalige hits in de Top 40-jaarlijsten

Het was een jaar met teksten als:

Want het is zo verleidelijk

onvermijdelijk

wanneer smelt het ijs

o, het is onbegrijpelijk

waarom twijfelen wij

(Hoe het is – Roxy Dekker feat. Idaly & Ronnie Flex)

Maar ook…

Ja, la la lai la

La la la, la la la la, la la la la lai la

La la la, la la la la, la la la la lai la

We gaan van nul naar de honderd procent

(100% – Flemming & Mart Hoogkamer)

Over hoe het nu precies zit met herhaling in popteksten door de jaren vertellen we later meer. Het eerdere onderzoek naar Nederlandstalige popmuziek van Vivien Waszink en mij vind je hier: https://onzetaal.nl/tijdschrift/nov-dec-2022/artikel/nederlands-in-de-top-40.